Tienen is een stad met een rijk verleden. Dat zie en voel je als je door de straten wandelt. De talrijke historische panden vertellen je het verhaal van een stad met een turbulente en boeiende geschiedenis. We nemen je graag mee op een tijdreis aan de hand van 5 historische gebouwen.
Huizen Van Ranst
De Tiense Wolmarkt bulkt van de historische huizen. De meeste daarvan waren ooit eigendom van de adellijke familie Van Ranst. Het is zelfs waarschijnlijk dat de vier ‘Ransthuizen’ (huisnummers 15-17, 19 en 21) oorspronkelijk een geheel vormden. De familie was welgekend in onze stad. Adrianus (1568) en Jacobus (1653) van Ranst zijn zelfs beiden burgemeester van Tienen geweest.
Helaas zijn de originele gebouwen mee ten onder gegaan in de verwoestende brand van 1635. De huidige woningen dateren dus van net na de brand. De rijk versierde muurankers op de voorgevel van huisnummers 15-17 bevestigen de bouw in 1636. Het huis met nummer 19 uit 1661 is een dubbelhuis, bestaande uit twee verdiepingen met een hoger opgetrokken middenstuk. In de eerste bouwlaag van dit huis zie je Toscaanse kapitelen, die op de tweede verdieping in Ionische eindigen. De fraai geriemde vensteromlijstingen zijn dan weer uitgevoerd in Lodewijk XIV-stijl. De mooie barokke rondboogdeur maakt het geheel helemaal af. Op de centrale sluitsteen stond ooit het wapenschild van de familie Van Ranst.
De drie woningen zijn een mooi voorbeeld van de samensmelting van verschillende stijlen, namelijk de traditionele bak- en zandstijl, de barok en de Lodewijk XIV-stijl.
Adres: Wolmarkt 15 in Tienen
Gulden Vlies
Op de hoek van het Torsinplein en de Grote Bergstraat vind je het Gulden Vlies, een historisch pand uit 1724. Het eerste wat opvalt is de indrukwekkende rondboogdeur in Lodewijk XIV-stijl. Tussen 1796 en 1800 stond de toenmalige eigenaar, Christiaen of Chretien Mallez, vermeld als apotheker. Vandaag, zo’n 300 jaar na de bouw is het Gulden Vlies nog steeds een apotheek!
In 1985 nam apotheker Chris Bulteel de zaak over. In 1992 werd het huis gedeeltelijk afgebroken en in zijn oorspronkelijke stijl heropgebouwd, waarbij de zandstenen Lodewijk XIV-omlijstingen, de houten deur, de traphal en veel van de originele binnenmuren bewaard zijn gebleven. Binnenin heeft Bulteel er een klein apothekersmuseum van gemaakt, met allerlei traditionele en oude apothekersbenodigdheden, zoals stampers, flacons, pillendoosjes, weegschalen enz … Het is de moeite waard om eens binnen te springen en rond te snuisteren.
Adres: Torsinplein 20 in Tienen
De Lombaard, de Drie Sterren en de Prins van Luik
Schuin tegenover het Gulden Vlies, aan het begin van de Lombaardstraat vind je een kleine verzameling historische huizen. Klein weetje: Een lombaard (of lombard) was in de middeleeuwen een benaming voor een geldschieter of bankier, vaak afkomstig uit Lombardije, Italië. Dat zegt allicht iets over de geschiedenis en bewoners van deze straat.
Doorheen de tijd zijn de huizen op deze plek langzaam samengevoegd. ‘Het huis De Lombaard ‘ werd in 1649 samengevoegd met een pand op de hoek van het Torsinplein en kreeg de naam "De Drie Sterren". Later, in 1684, fuseerde De Drie Sterren met het naastgelegen huis "De Prins van Luik". Vanaf dat moment bleef de naam "De Prins van Luik" behouden.
Boven de prachtige eiken deur van het pand aan het Torsinplein 22 prijkt nog steeds de inscriptie "Au Prince de Liège" en het jaartal 1780. Ondanks deze Franse aanduiding werd het huis al sinds de 17e eeuw simpelweg "Den Prince van Luijck" genoemd.
Adres: Torsinplein 22 in Tienen
Art-nouveauwoning
Architect Albert Geens gaf in 1903 een nieuwe uitstraling aan de voorgevel van het huis van een notabele notaris. Het is zijn oudste bekende ontwerp. Zijn ontwerptekening, combineerde twee verschillende stijlen: de linkerhelft was in neo-laatromaanse stijl met een neogotische puntgevel, terwijl de rechterhelft duidelijk de invloed van de art-nouveaustijl liet zien. Hier vond je een groot rondvenster met kleurrijk glas-in-lood en prachtige bloemmotieven. Een sierlijk torentje werd afgewerkt met verfijnd art-nouveausmeedwerk. Helaas is tegenwoordig alleen de rechterhelft van de gevel bewaard gebleven, en dan nog slechts vanaf de eerste verdieping. Toch blijft dit huis een fascinerend voorbeeld van de creatieve combinatie van architectuurstijlen uit die tijd!
Adres: Leuvensestraat 32 in Tienen
Ark van Noë
Een klein beetje verstopt, ergens achterin de Ark van Noëstraat staat een bijzonder gebouw met de naam de Ark van Noë. Hoewel sommigen zeggen dat het huis zijn naam kreeg omdat het de grote brand van Tienen in 1635 zou hebben overleefd, is dit eigenlijk een fabeltje. De naam "Ark van Noach" was destijds gewoon erg populair. Het straatje dat naar dit historische pand leidt, kreeg in 1853 zijn naam.
Op de zuidoostelijke vleugel van het gebouw staan muurankers met het jaartal 1609, maar het hoofdgebouw is vermoedelijk nog ouder. Het huis met zijn kenmerkende steile dak heeft door de eeuwen heen verschillende bewoners gekend.
Op 22 april 1890 werd de Ark van Noë verkocht aan de Tiense Cellebroeders. De Cellebroeders (ook wel Alexianen genoemd), een religieuze orde, waren actief vanaf de middeleeuwen en stonden bekend om hun zorg voor zieken, armen en vooral aan mensen die leden aan de pest of andere besmettelijke ziekten. De naam ‘Cellebroeders’ verwijst naar de ‘cellen’ of kleine kamers waarin ze leefden of zieken verzorgden.
Adres: Ark van Noëstraat 1 in Tienen
