Heldensquare

In de schaduw van de imposante O.-L.-V.-ten-Poelkerk in Tienen ligt een sereen pleintje. Daar staat een indrukwekkend herdenkingsmonument ter ere van de slachtoffers van 1830, de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), en de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). 

Wat het eerst opvalt, is het monument met de vijf zuilen. Elke zuil symboliseert een groep slachtoffers: soldaten, verzetsstrijders, politieke gevangenen, burgerlijke slachtoffers (waaronder vrouwen en kinderen), en gedeporteerden. Tussen de zuilen prijkt een bronzen koepel met reliëfs die de wetenschappen, kunsten, nijverheid en landbouw verbeelden. Rond de koepel liggen vier stenen met de namen van Dachau, Zwickau, Stalag IA en Breendonk. Grond uit deze historische locaties kwam in urnen naar Tienen, waardoor het monument een krachtige verbinding maakt met de plekken.

Een inscriptie op de muur langs het monument herinnert aan het ultieme offer: “Voor uw vrijheid zijn mensen gestorven.” De namen van gesneuvelden zijn aangebracht op gedenkplaatjes in de muur.  Het gaat om alle dodelijke slachtoffers uit Tienen van de oorlogen van 1830, 1914-1918 en 1940-1945. Je vindt er niet alleen namen van gesneuvelde militairen, maar ook van burgerlijke slachtoffers: gesneuvelde weerstanders, politieke gevangenen, opgeëisten en burgerslachtoffers van het oorlogsgeweld.

Het binnenpleintje is omgeven door muren op halve meter hoogte. De verlaagde bodem creëert een zitkuil waar het water zich verzamelt bij regen, als verwijzing naar de historische poel die hier ooit lag. Op de vloer ligt een mozaïek die een kaart van België voorstelt. Je herkent de contouren van de (toenmalige) negen provincies, met aanduidingen van rivieren en de stad Tienen.
 

Je zou de Heldensquare kunnen zien als een tempelruïne, met elementen zoals zuilen, inscripties, een offeraltaar en een mozaïekvloer.  Het is een serene en indrukwekkende plek om stil te staan bij het verleden en de offers die zijn gebracht voor vrijheid en vrede.