Wie al eens wandelt of fiets in de velden van Kumtich heeft het merkwaardige bouwwerk ongetwijfeld al opgemerkt. Het grote monument is een ode en een herinnering aan een Gallo-Romeinse villa die er eeuwen geleden stond.
In 1981 werden langs de Mettenweg in Kumtich opgravingen uitgevoerd op de Gallo-Romeinse site van de Mellenberg. Archeologen deden een fascinerende ontdekking; ze legden een deel van een Romeins villadomein bloot, waaronder ook het badhuis. Een van de meest opmerkelijke vondsten was de mozaïekvloer, die zorgvuldig werd gereconstrueerd en nu te bewonderen is in het museum Het Toreke.
De Gallo-Romeinse villa van Kumtich bood ooit een prachtig uitzicht op de nabijgelegen vicus, een Romeinse nederzetting die zich bevond in de huidige stationsomgeving. Deze villa lag bovendien vlak bij de drukke Romeinse handelsroute van Keulen naar Boulogne-sur-Mer en werd omringd door indrukwekkende grafheuvels. Dit maakt de site uitzonderlijk en van groot archeologisch belang.
De opgravingen wijzen op bewoning in de 1ste eeuw na Christus, maar net als de vicus zelf werd de site in de 3de eeuw verlaten. De aanwezigheid van twee badgebouwen met prachtige mozaïekvloeren en het luxueuze aardewerk geven een duidelijk beeld van de weelde waarin de bewoners destijds leefden. De villa zelf was gebouwd uit steen en hout, en was zelfs voorzien van glazen ramen – een ware luxe voor die tijd.
In december 2018 voerden de Vlaamse Landmaatschappij en de erfgoeddienst PORTIVA een bodemscan uit. Zo konden ze de omvang van deze indrukwekkende Romeinse villa opnieuw in kaart brengen. Dat leidde tot nieuwe inzichten in de uitgestrektheid van deze bijzondere historische site.
In 2022 plaatsten de stad Tienen en de Vlaamse Landmaatschappij een nieuw kunstwerk dat het rijke Romeinse verleden in herinnering brengt. Het is een kunstzinnige verwijzing naar het hypocaustum, het typisch Romeinse vloer- en muurverwarmingssysteem waarvan sporen werden teruggevonden.
Adres: Mettenweg in Tienen
